Cultuursensitieve Zorg

Cultuursensitief werken begint niet alleen met kennis over andere culturen, maar ook met inzicht in jezelf. Want juist in drukke zorgsituaties vullen we snel dingen in: over taal, familie, religie, autonomie, therapietrouw, opvoeding, sterven of gedrag.

Tijdens deze opening laten we zien hoe ons brein werkt met automatische aannames en onbewuste vooroordelen, vaak zonder slechte intentie, maar wel met grote impact op contact, vertrouwen en besluitvorming. Met herkenbare voorbeelden en praktische handvatten maakt Esther zichtbaar hoe je je eigen blinde vlekken kunt herkennen en hoe je bewuster kan handelen in contact met patiënten, cliënten, naasten en collega’s.

Je leert:

• ✔ hoe onbewuste aannames en mindbugs communicatie en beoordeling kunnen beïnvloeden;
• ✔ hoe je blinde vlekken herkent zonder in schuld of schaamte te blijven hangen;
• ✔ hoe je in de dagelijkse zorg kleine keuzes maakt die zorgen voor meer vertrouwen, veiligheid en inclusie.

Je culturele bril beïnvloedt vaak onbewust je eigen normen, aannames en routines, en daarmee de manier waarop je kijkt, luistert en handelt. Vanuit expertise in inclusieve en cultuursensitieve zorg wordt zichtbaar hoe de culturele bril van zowel zorgverlener als patiënt de interactie kleurt. Met herkenbare praktijkvoorbeelden en concrete inzichten leer je signalen beter duiden en misverstanden voorkomen.

Je leert:

• ✔ Hoe je je eigen bias en blinde vlekken herkent en welke invloed die hebben op je handelen
• ✔ Hoe cultuur, inclusief je eigen referentiekader, een rol speelt in zorgsituaties
• ✔ Hoe miscommunicatie en misinterpretatie ontstaan en wat je kunt doen om die te voorkomen

• Inclusieve communicatie: niet culturen, maar mensen ontmoeten elkaar De sprekers zijn Edwin Hoffman , docent inclusieve communicatie

  In de zorg worden verschillen in communicatie vaak al snel verklaard vanuit cultuur. Maar wat gebeurt er als we niet vertrekken vanuit groepen of achtergronden, maar vanuit de unieke mens tegenover ons? In deze sessie staat inclusieve communicatie centraal. Je krijgt inzicht in hoe misverstanden ontstaan, waarom een puur culturalistische benadering vaak tekortschiet en hoe je met het TOPOI-model beter leert kijken, luisteren en afstemmen. Een praktische en verdiepende sessie voor zorgprofessionals die met meer nuance, vertrouwen en mensgerichtheid willen communiceren.

   

  Je leert:

  • ✔ Hoe je culturele verschillen benadert zonder mensen te reduceren tot hun achtergrond
  • ✔ Hoe het TOPOI-model helpt om misverstanden en spanningen in communicatie te analyseren
  • ✔ Hoe je met meer openheid, reflectie en afstemming het gesprek met patiënten verbetert
• Discriminatie van zorgverleners en patiënten: hoe ga je ermee om? De sprekers zijn Karima Bazi, strategisch adviseur en projectleider

  Discriminatie in de zorg raakt zowel patiënten als zorgverleners en heeft directe gevolgen voor kwaliteit van zorg, veiligheid en werkplezier. Denk aan patiënten die een zorgverlener weigeren vanwege geloofsovertuiging, geslacht of afkomst, collega’s die discriminerende opmerkingen maken of systemen die onbedoeld ongelijke zorg in stand houden.

  Maar discriminatie gaat niet alleen over wat er gebeurt; het gaat ook over wat niet gezegd wordt. Over momenten waarop patiënten of zorgverleners zich niet uitspreken, twijfelen aan hun eigen waarneming of ervaring en hun gedrag aanpassen aan (verwachte) oordelen van anderen. Spreken blijkt in de praktijk allesbehalve vanzelfsprekend.

  In deze sessie introduceren we het begrip articulatiemacht: het vermogen om ervaringen onder woorden te brengen én de ruimte om daarin gehoord en serieus genomen te worden. In deze workshop verkennen we waarom spreken over discriminatie zo lastig kan zijn en wat ervoor nodig is om het gesprek open te breken.

   

  Je leert:

  • ✔ Hoe discriminatie in de zorg zich uit tussen patiënten, naasten, collega’s en professionals
  • ✔ Waarom mensen zich in de praktijk vaak niet uitspreken over discriminatie
  • ✔ Hoe je als professional ruimte creëert voor spreken, en professioneel reageert op discriminerende situaties
  • ✔ Hoe je bijdraagt aan een veiligere en meer inclusieve zorgomgeving waarin ervaringen gedeeld en erkend kunnen worden
• Djinns, winti en andere spirituele verklaringen: hoe ga je ermee om? De sprekers zijn Drs. Ramzi Oulad Lmaroudia, geestelijk verzorger

  In gesprekken met patiënten en families kunnen opvattingen over magie, geesten, djinns, winti, brua of andere spirituele krachten een belangrijke rol spelen. Voor zorgprofessionals roept dat soms ongemak, verwarring of handelingsverlegenheid op. Hoe blijf je open en respectvol, zonder je professionele rol te verliezen? In deze sessie krijg je praktische handvatten om dergelijke overtuigingen beter te begrijpen, bespreekbaar te maken en er zorgvuldig mee om te gaan binnen de zorgrelatie.

   

  Je leert:

  • ✔ Hoe je overtuigingen over spirituele krachten herkent en bespreekbaar maakt in de zorgrelatie
  • ✔ Hoe je respectvol aansluit bij de belevingswereld van patiënten en families
  • ✔ Hoe je professioneel omgaat met spanningen tussen spirituele verklaringen en medische zorg
• Patiënt, familie en zorgverlener: wat als iedereen iets anders wil? De sprekers zijn Alla Galstyan , docent

  Wat als patiënt, familie en zorgverlener verschillend kijken naar wat goede zorg is? Hoe voer je het gesprek wanneer verwachtingen botsen, familie een grote rol speelt in besluitvorming of autonomie anders wordt beleefd dan binnen het Nederlandse zorgsysteem gebruikelijk is?

  In deze sessie staan de dilemma’s centraal die ontstaan wanneer perspectieven op ziekte, behandeling, autonomie en familiebetrokkenheid uiteenlopen. Juist in situaties waarin cultuur, familieverhoudingen en persoonlijke waarden een belangrijke rol spelen, vraagt samenwerken om meer dan alleen medische kennis. Het vraagt om sensitiviteit, scherpe gespreksvoering en het vermogen om verschillen bespreekbaar te maken zonder de verbinding te verliezen.

  Aan de hand van praktijkgerichte voorbeelden krijg je inzicht in hoe je ruimte creëert voor meerdere perspectieven, hoe je familiegesprekken professioneel begeleidt en hoe je samen met patiënt én naasten tot passende keuzes komt.

   

  Je leert:

  • ✔ Hoe je verschillen in opvattingen over ziekte, zorg, autonomie en familiebetrokkenheid herkent en bespreekbaar maakt
  • ✔ Hoe je navigeert tussen patiënt, familie en professionele kaders zonder de relatie onder druk te zetten
  • ✔ Hoe je met effectieve gesprekstechnieken gezamenlijke besluitvorming versterkt
  • ✔ Hoe interculturele factoren, familiestructuren, draagkracht en draaglast invloed hebben op zorg en samenwerking

In deze lunchsessie krijgen zorgprofessionals praktische handvatten om beter aan te sluiten bij Oekraïense patiënten in de medische en psychosociale zorg. De sessie is bedoeld voor onder anderen artsen, verpleegkundigen, psychologen en andere professionals die werken met patiënten/cliënten uit Oekraïne.

Na afloop:

• ✔ heb je meer inzicht in culturele waarden en verwachtingen van Oekraïense patiënten;
• ✔ herken je communicatie-uitdagingen en de invloed van oorlog en ontheemding op hulpzoekgedrag;
• ✔ kun je cultuursensitief communiceren en beter vertrouwen opbouwen in de praktijk.

• Inclusieve communicatie: niet culturen, maar mensen ontmoeten elkaar De sprekers zijn Edwin Hoffman , docent inclusieve communicatie

  In de zorg worden verschillen in communicatie vaak al snel verklaard vanuit cultuur. Maar wat gebeurt er als we niet vertrekken vanuit groepen of achtergronden, maar vanuit de unieke mens tegenover ons? In deze sessie staat inclusieve communicatie centraal. Je krijgt inzicht in hoe misverstanden ontstaan, waarom een puur culturalistische benadering vaak tekortschiet en hoe je met het TOPOI-model beter leert kijken, luisteren en afstemmen. Een praktische en verdiepende sessie voor zorgprofessionals die met meer nuance, vertrouwen en mensgerichtheid willen communiceren.

   

  Je leert:

  • ✔ Hoe je culturele verschillen benadert zonder mensen te reduceren tot hun achtergrond
  • ✔ Hoe het TOPOI-model helpt om misverstanden en spanningen in communicatie te analyseren
  • ✔ Hoe je met meer openheid, reflectie en afstemming het gesprek met patiënten verbetert
• Patiënt, familie en zorgverlener: wat als iedereen iets anders wil? De sprekers zijn Alla Galstyan , docent

  Wat als patiënt, familie en zorgverlener verschillend kijken naar wat goede zorg is? Hoe voer je het gesprek wanneer verwachtingen botsen, familie een grote rol speelt in besluitvorming of autonomie anders wordt beleefd dan binnen het Nederlandse zorgsysteem gebruikelijk is?

  In deze sessie staan de dilemma’s centraal die ontstaan wanneer perspectieven op ziekte, behandeling, autonomie en familiebetrokkenheid uiteenlopen. Juist in situaties waarin cultuur, familieverhoudingen en persoonlijke waarden een belangrijke rol spelen, vraagt samenwerken om meer dan alleen medische kennis. Het vraagt om sensitiviteit, scherpe gespreksvoering en het vermogen om verschillen bespreekbaar te maken zonder de verbinding te verliezen.

  Aan de hand van praktijkgerichte voorbeelden krijg je inzicht in hoe je ruimte creëert voor meerdere perspectieven, hoe je familiegesprekken professioneel begeleidt en hoe je samen met patiënt én naasten tot passende keuzes komt.

   

  Je leert:

  • ✔ Hoe je verschillen in opvattingen over ziekte, zorg, autonomie en familiebetrokkenheid herkent en bespreekbaar maakt
  • ✔ Hoe je navigeert tussen patiënt, familie en professionele kaders zonder de relatie onder druk te zetten
  • ✔ Hoe je met effectieve gesprekstechnieken gezamenlijke besluitvorming versterkt
  • ✔ Hoe interculturele factoren, familiestructuren, draagkracht en draaglast invloed hebben op zorg en samenwerking
• Wat doe je als familie het slechte nieuws niet wil vertellen? De sprekers zijn Mustafa Bulut, pionier op het gebied van interculturele zorg

  Gesprekken over behandelgrenzen, prognose, sterven en afscheid behoren tot de meest ingrijpende momenten in de zorg. Wanneer culturele waarden, familieverwachtingen en opvattingen over autonomie hierin meespelen, wordt het gesprek nog complexer. In deze sessie leer je hoe je slecht nieuws en levenseindegesprekken cultuursensitief voert, hoe je omgaat met familieleden die informatie willen filteren en hoe je een zorgvuldige balans vindt tussen eerlijkheid, respect en professionele verantwoordelijkheid.

   

  Je leert:

  • ✔ Hoe je slecht nieuws en gesprekken over levenseinde cultuursensitief voert
  • ✔ Hoe je omgaat met familieleden die informatie willen sturen of achterhouden
  • ✔ Hoe je balanceert tussen openheid, respect en professionele verantwoordelijkheid
• Welke blinde vlekken zitten er in jouw team of organisatie? De sprekers zijn Amina Berkane Abakhou, oprichter
  Dr. Lizet van Ewijk , lector

  Veel organisaties werken aan cultuursensitieve en inclusieve zorg. Toch voelen patiënten, cliënten en medewerkers zich soms niet gehoord, begrepen of bereikt. Vaak komt dit niet door onwil, maar door onbewuste aannames in beleid, communicatie en dagelijkse werkprocessen.

  In deze interactieve workshop ervaar je hoe gemakkelijk je signalen kunt missen die voor een ander juist heel duidelijk zijn. Je onderzoekt welke vanzelfsprekendheden jouw beslissingen beïnvloeden en hoe je binnen je organisatie ruimte creëert om blinde vlekken bespreekbaar te maken.

  Je krijgt praktische handvatten voor reflexief leiderschap: kritisch kijken naar je eigen overtuigingen, routines en besluitvorming. Je werkt aan een concrete blinde vlek binnen je organisatie en formuleert een direct uitvoerbare actie.

   

  Na deze workshop:

  • ✔ herken je hoe onbewuste aannames inclusieve zorg kunnen belemmeren;
  • ✔ kun je blinde vlekken binnen teams en organisaties zichtbaar maken;
  • ✔ weet je hoe je reflexiviteit inzet als leiderschapsinstrument;
  • ✔ ga je naar huis met een concrete actie voor een inclusievere organisatie.

  Een combinatie van een ervaringsgerichte oefening, gezamenlijke reflectie en een vertaling naar je eigen praktijk. “Inclusieve zorg begint niet alleen bij wat je ziet, maar vooral bij wat je bereid bent te onderzoeken.”

De dag wordt afgesloten door de trainers van Voorlichters Gezondheid met interactieve en praktijkgerichte rollenspellen. In deze afsluitende sessie komen herkenbare situaties uit de dagelijkse zorgpraktijk tot leven. Aan de hand van realistische casussen ervaar je hoe misverstanden kunnen ontstaan door beperkte taalvaardigheden, laaggeletterdheid, gezondheidsvaardigheden of culturele verschillen. Samen onderzoeken we wat er in de communicatie gebeurt en vooral hoe je hier op een effectieve en respectvolle manier op kunt inspelen.

Door actief mee te doen, maak je de vertaalslag van theorie naar praktijk. De rollenspellen bieden ruimte om te oefenen, te reflecteren en ervaringen uit te wisselen. Hierdoor ga je naar huis met concrete handvatten die je direct kunt toepassen in gesprekken met patiënten, cliënten en hun naasten.

Na deze afsluiting:

• ✔ Herken je sneller signalen van communicatieproblemen en beperkte gezondheidsvaardigheden.
• ✔ Weet je hoe je op een cultuursensitieve en begrijpelijke manier kunt aansluiten bij de behoeften van patiënten.
• ✔ Voel je je zekerder in het voeren van complexe gesprekken.
• ✔ Kun je de opgedane kennis direct vertalen naar concreet en effectief handelen in de dagelijkse praktijk.

Deze interactieve afsluiting zorgt ervoor dat de inzichten van de dag niet alleen worden begrepen, maar ook daadwerkelijk toepasbaar worden in de zorgpraktijk.