Euthanasie

Euthanasie raakt aan de kern van het werk van veel zorgprofessionals, maar brengt tegelijkertijd complexe vragen en spanningen met zich mee. In de praktijk lopen behandelaren tegen uiteenlopende dilemma’s aan: wanneer gaat u het gesprek aan, hoe weegt u verschillende belangen af, en hoe verhouden persoonlijke overtuigingen zich tot professionele verantwoordelijkheid? 

In deze lezing wordt ingezoomd op de dagelijkse praktijk van euthanasieverzoeken. Aan de hand van herkenbare situaties worden ethische dilemma’s en juridische kaders met elkaar verbonden. Wat vragen de zorgvuldigheidseisen in de praktijk? Waar zit de ruimte, en waar schuurt het? 

Een openingslezing die richting geeft aan de dag en herkenning biedt voor iedereen die betrokken is bij zorg rond het levenseinde. 

In Nederland worden steeds vaker wilsverklaringen opgesteld over medische zorg, zoals een volmacht, behandelverbod of een schriftelijk euthanasieverzoek. In wilsverklaringen wordt veelal gevorderde dementie genoemd als schrikbeeld, en als situatie waarin de persoon niet verder zou willen leven.
Hoe komt het dat euthanasie op basis van een schriftelijk verzoek desondanks zo weinig voorkomt? Wat is de waarde van wilsverklaringen in de praktijk?

In deze lezing staan wilsverklaringen centraal. De context van proactieve zorgplanning wordt geschetst, en er wordt dieper ingegaan op euthanasie bij gevorderde dementie. Wanneer is euthanasie bij dementie mogelijk en wanneer niet? Wat moet er in een schriftelijk euthanasieverzoek staan? En wat als wensen en grenzen verschuiven of een euthanasiewens zelfs lijkt te verdwijnen?

Deze lezing biedt verdieping op een actueel maatschappelijk thema waar zorgverleners dagelijks mee te maken krijgen en waar veel misverstanden over bestaan.

Na het bijwonen van deze lezing:

• Weet je wanneer euthanasie bij dementie wel en niet mogelijk is, en kun je veel voorkomende misverstanden uit de wereld helpen;
• Begrijp je de implicaties van verschuivende wensen en grenzen t.a.v. het levenseinde, van mensen met én zonder dementie;
• Weet je wat wilsverklaringen in de praktijk waardevol kan maken en welke beperkingen ze hebben.

• Euthanasiezorg bij dementie De sprekers zijn Inge de Lange, verpleegkundige

  Tijdens deze workshop gaan we met elkaar in gesprek over euthanasie en dementie. Hoe ga je het gesprek aan over euthanasie met een patiënt met dementie en diens naasten? Hoe begeleid je patiënten met dementie in hun euthanasietraject? Wat zijn de valkuilen die je kunt tegenkomen bij euthanasie en dementie? Hoe schuiven de grenzen, het ziekteproces en de wilsbekwaamheid? Waar moet een schriftelijk euthanasieverzoek aan voldoen? En onder welke voorwaarden is euthanasie bij wilsonbekwaamheid mogelijk?   

  Er zal voldoende tijd zijn voor vragen en interactie. 

  Na het volgen van deze sessie krijg je:  

  • Praktische handvatten; 
  • Medisch-juridische verdieping; 
  • Ondersteuning bij zorgvuldige besluitvorming. 
• Euthanasie bij psychisch lijden De sprekers zijn Jacqueline Hovens, psychiater

  Euthanasieverzoeken bij psychisch lijden behoren tot de meest complexe en beladen vraagstukken in de praktijk. Hoe ga je om met langdurig en uitzichtloos psychisch lijden? Wanneer is er sprake van wilsbekwaamheid, en hoe verhoudt zich dit tot behandelopties en herstelkansen?

  In deze workshop wordt ingezoomd op de praktijk van euthanasie bij psychisch lijden. Aan de hand van casuïstiek wordt stilgestaan bij de beoordeling, de dilemma’s en de rol van verschillende betrokken professionals.

• Euthanasie bij stapeling van ouderdomsaandoeningen De sprekers zijn Harma Stenveld, arts ambulant team en medisch manager

  Bij een stapeling van ouderdomsaandoeningen is er vaak geen sprake van één duidelijke aandoening, maar van meerdere gezondheidsproblemen die samen leiden tot ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Dit maakt de beoordeling van een euthanasieverzoek complex: wanneer is het lijden voldoende onderbouwd en hoe ga je om met de subjectieve beleving van de patiënt? 

  In deze workshop staat de praktijk centraal. Aan de hand van casuïstiek wordt ingegaan op de beoordeling van deze verzoeken, de toepassing van de zorgvuldigheidseisen en de dilemma’s die hierbij kunnen ontstaan. Ook is er aandacht voor de rol van verschillende betrokken zorgprofessionals en de afwegingen die in het proces gemaakt worden.

• Kan euthanasie bij iemand met een (licht) verstandelijke beperking? De sprekers zijn Marijke Tonino, arts ouderengeneeskunde & VG en consulent palliatieve zorg en dementie

  Een euthanasieverzoek van iemand met een verstandelijke beperking roept vaak extra vragen en dilemma’s op. Hoe beoordeel je in deze context de wilsbekwaamheid? Hoe verhouden autonomie en bescherming zich tot elkaar? En welke rol hebben begeleiders en familieleden in het proces? 

  In deze workshop gaat men in op zowel de medische als de ethische vraagstukken die hierbij spelen. Er wordt aandacht besteed aan de herziening van de NVAVG-handreiking en de recente dialoogsessies binnen de vereniging, waarin ervaringen en knelpunten zijn gedeeld. Daarbij komen actuele thema’s aan bod, zoals de handelingsverlegenheid die zorgverleners vaak ervaren en de rol van het Expertisecentrum Euthanasie bij het ondersteunen van trajecten. 

  Deze sessie biedt verdieping en praktische inzichten voor professionals die in hun werk met deze complexe en gevoelige problematiek te maken (kunnen) krijgen.

• Peersupported Open Dialogue: in gesprek over twijfel, emoties en morele dilemma’s De sprekers zijn Martijn Kole, oprichter

  Euthanasietrajecten vragen niet alleen om zorgvuldige besluitvorming, maar raken ook aan de professional zelf. Twijfel, morele afwegingen en emotionele impact spelen vaak een grote rol — zowel tijdens als na het traject.

  In deze workshop staat het gesprek centraal. Aan de hand van de methodiek Peersupported Open Dialogue (POD) wordt in een veilige setting ruimte geboden om ervaringen, twijfels en morele dilemma’s te delen. Wat betekent het om deze trajecten aan te gaan? Wanneer voelt iets als ‘het goede doen’? En hoe ga je om met de impact die dit werk kan hebben?

  Een interactieve en reflectieve sessie waarin niet alleen de professionele rol, maar ook de persoonlijke beleving van zorgverleners centraal staat.

• Duo-euthanasie: zorgvuldigheid en dilemma’s bij gelijktijdige verzoeken De sprekers zijn Marc Mulders, arts en medisch manager

  Duo-euthanasie, waarbij partners gelijktijdig euthanasie wensen, komt steeds vaker voor en brengt specifieke vragen en dilemma’s met zich mee. Hoe beoordeel je twee afzonderlijke verzoeken die sterk met elkaar verweven zijn? In hoeverre beïnvloeden partners elkaar, en hoe bewaak je de zelfstandigheid en wilsbekwaamheid van beide patiënten?

  In deze workshop wordt ingegaan op de praktijk van duo-euthanasie. Aan de hand van casuïstiek en recente ontwikkelingen worden de zorgvuldigheidseisen, aandachtspunten in het proces en de rol van betrokken zorgprofessionals besproken. Ook is er aandacht voor de emotionele en ethische aspecten die hierbij een rol spelen.

• Euthanasiezorg bij dementie De sprekers zijn Inge de Lange, verpleegkundige

  Tijdens deze workshop gaan we met elkaar in gesprek over euthanasie en dementie. Hoe ga je het gesprek aan over euthanasie met een patiënt met dementie en diens naasten? Hoe begeleid je patiënten met dementie in hun euthanasietraject? Wat zijn de valkuilen die je kunt tegenkomen bij euthanasie en dementie? Hoe schuiven de grenzen, het ziekteproces en de wilsbekwaamheid? Waar moet een schriftelijk euthanasieverzoek aan voldoen? En onder welke voorwaarden is euthanasie bij wilsonbekwaamheid mogelijk?   

  Er zal voldoende tijd zijn voor vragen en interactie. 

  Na het volgen van deze sessie krijg je:  

  • Praktische handvatten; 
  • Medisch-juridische verdieping; 
  • Ondersteuning bij zorgvuldige besluitvorming. 
• Euthanasie bij psychisch lijden De sprekers zijn Jacqueline Hovens, psychiater

  Euthanasieverzoeken bij psychisch lijden behoren tot de meest complexe en beladen vraagstukken in de praktijk. Hoe ga je om met langdurig en uitzichtloos psychisch lijden? Wanneer is er sprake van wilsbekwaamheid, en hoe verhoudt zich dit tot behandelopties en herstelkansen?

  In deze workshop wordt ingezoomd op de praktijk van euthanasie bij psychisch lijden. Aan de hand van casuïstiek wordt stilgestaan bij de beoordeling, de dilemma’s en de rol van verschillende betrokken professionals.

• Euthanasie bij stapeling van ouderdomsaandoeningen De sprekers zijn Harma Stenveld, arts ambulant team en medisch manager

  Bij een stapeling van ouderdomsaandoeningen is er vaak geen sprake van één duidelijke aandoening, maar van meerdere gezondheidsproblemen die samen leiden tot ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Dit maakt de beoordeling van een euthanasieverzoek complex: wanneer is het lijden voldoende onderbouwd en hoe ga je om met de subjectieve beleving van de patiënt? 

  In deze workshop staat de praktijk centraal. Aan de hand van casuïstiek wordt ingegaan op de beoordeling van deze verzoeken, de toepassing van de zorgvuldigheidseisen en de dilemma’s die hierbij kunnen ontstaan. Ook is er aandacht voor de rol van verschillende betrokken zorgprofessionals en de afwegingen die in het proces gemaakt worden.

• Kan euthanasie bij iemand met een (licht) verstandelijke beperking? De sprekers zijn Marijke Tonino, arts ouderengeneeskunde & VG en consulent palliatieve zorg en dementie

  Een euthanasieverzoek van iemand met een verstandelijke beperking roept vaak extra vragen en dilemma’s op. Hoe beoordeel je in deze context de wilsbekwaamheid? Hoe verhouden autonomie en bescherming zich tot elkaar? En welke rol hebben begeleiders en familieleden in het proces? 

  In deze workshop gaat men in op zowel de medische als de ethische vraagstukken die hierbij spelen. Er wordt aandacht besteed aan de herziening van de NVAVG-handreiking en de recente dialoogsessies binnen de vereniging, waarin ervaringen en knelpunten zijn gedeeld. Daarbij komen actuele thema’s aan bod, zoals de handelingsverlegenheid die zorgverleners vaak ervaren en de rol van het Expertisecentrum Euthanasie bij het ondersteunen van trajecten. 

  Deze sessie biedt verdieping en praktische inzichten voor professionals die in hun werk met deze complexe en gevoelige problematiek te maken (kunnen) krijgen.

• Peersupported Open Dialogue: in gesprek over twijfel, emoties en morele dilemma’s De sprekers zijn Martijn Kole, oprichter

  Euthanasietrajecten vragen niet alleen om zorgvuldige besluitvorming, maar raken ook aan de professional zelf. Twijfel, morele afwegingen en emotionele impact spelen vaak een grote rol — zowel tijdens als na het traject.

  In deze workshop staat het gesprek centraal. Aan de hand van de methodiek Peersupported Open Dialogue (POD) wordt in een veilige setting ruimte geboden om ervaringen, twijfels en morele dilemma’s te delen. Wat betekent het om deze trajecten aan te gaan? Wanneer voelt iets als ‘het goede doen’? En hoe ga je om met de impact die dit werk kan hebben?

  Een interactieve en reflectieve sessie waarin niet alleen de professionele rol, maar ook de persoonlijke beleving van zorgverleners centraal staat.

De tijd dat men simpelweg voor- of tegen euthanasie kon zijn ligt ver achter ons; het levenseindedebat wordt steeds complexer en genuanceerder.. In deze lezing biedt Sisco van Veen houvast in de vorm van stellingen die uitnodigen tot reflectie. Met deze ‘levenseinde keuzehulp’ kunt u bepalen welke waarden belangrijk voor u zijn en waar u (ongeveer) staat binnen het levenseindedebat. 

Na deze afsluiting:

• Leert u de veelvoorkomende standpunten binnen het levenseindedebat herkennen;
• Leert u welke mogelijke consequenties bij deze standpunten horen;
• Kunt u bepalen waar u zelf ongeveer staat.