Obesitas

Tijdens deze nascholing word je bijgepraat over de nieuwste ontwikkelingen in de obesitaszorg en de vragen die in de praktijk het meest spelen. We bespreken wat de herziene richtlijn betekent voor de spreekkamer en wat de recente inzichten zijn in obesitas als chronische ziekte.

Daarnaast gaan we in op de onderliggende, individuele oorzaken van obesitas, waaronder leefstijl, psychosociale factoren, hormonale invloeden en medicatie. Vanuit dat inzicht vertalen we naar de behandeling: de rol van leefstijlinterventies en voor wie welke soort obesitasmedicatie passend kan zijn.

Onderwerpen die aan bod komen:

• ✔ Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van leefstijlinterventies binnen de behandeling
• ✔ Indicaties en effecten van obesitas medicatie op korte en lange termijn.
• ✔ De bijdrage van stress, hormonen, medicatie en omgeving aan gewicht en gewichtsregulatie.

De wereld van obesitas en voeding is volop in beweging: van intermittent fasting en keto tot nieuwe “metabole” trends. Maar wat zegt de fysiologie en wat is vooral hype? In deze lezing  helpt Maarten Soeters je scherp te kijken naar de onderliggende mechanismen van gewichtstoename, insulineresistentie en metabole adaptatie, zodat je met meer zekerheid kunt adviseren in de praktijk.

Na afloop:

• ✔ Begrijp je de belangrijkste fysiologische mechanismen achter obesitas, insulineresistentie en metabole adaptatie.
• ✔ Kun je populaire voedingsstrategieën (zoals vasten/koolhydraatbeperking) beter duiden: wanneer zinvol, wanneer niet en voor wie.
• ✔ Heb je concrete taal en argumenten om hypes te relativeren en patiënten realistisch, evidence-based te begeleiden.

• Obesitas bij kinderen en jongeren De sprekers zijn Drs. Ines von Rosenstiel, kinderarts

  De toename van overgewicht en obesitas onder kinderen en jongeren vormt een grote uitdaging voor de gezondheidszorg én het welzijn van gezinnen. Obesitas op jonge leeftijd gaat vaak samen met lichamelijke klachten, zoals een verhoogd risico op type 2-diabetes en hypertensie, maar ook met psychosociale problemen zoals gewichtsstigma, pesten, schaamte, somberheid en een lagere kwaliteit van leven.

  In deze sessie wordt ingegaan op de complexiteit van obesitas bij kinderen en jongeren. Niet alleen leefstijl, voeding en beweging spelen een rol, maar ook slaap, mentale gezondheid, stress, de sociale omgeving en de manier waarop zorg en ondersteuning rondom het gezin zijn georganiseerd. Daarbij is aandacht voor het voorkomen van gewichtsstigma in de spreekkamer en voor het voeren van een respectvol, motiverend gesprek met kinderen, jongeren en ouders.

  Je krijgt een gezinsgerichte én netwerkgerichte blik op wat werkt in de praktijk: hoe herken je vroegtijdig signalen, hoe organiseer je integrale zorg vanuit netwerkgeneeskunde en hoe werk je samen met ouders, school, jeugdgezondheidszorg, huisarts, kinderarts, diëtist, psycholoog en andere betrokken professionals? Ook wordt stilgestaan bij actuele ontwikkelingen, waaronder nieuwe farmacologische behandelingen en de plaats daarvan binnen een bredere, duurzame aanpak.

   

  Je leert:

  • ✔ Wat de belangrijkste oorzaken en gevolgen zijn van obesitas bij kinderen en jongeren, inclusief de rol van slaap, mentale gezondheid en gewichtsstigma
  • ✔ Welke preventieve en behandelstrategieën effectief zijn binnen een integrale, gezinsgerichte en netwerkgerichte aanpak
  • ✔ Hoe je het gesprek over leefstijl, motivatie, gedragsverandering en stigma op een respectvolle en haalbare manier bespreekbaar maakt met gezinnen en jongeren
  • ✔ Welke actuele ontwikkelingen, waaronder nieuwe farmacologische behandelingen, relevant zijn voor de praktijk
• Waarom afvallen niet lukt: de rol van eetbuien De sprekers zijn Dr. Alexandra Dingemans, senior onderzoeker

  Eetbuien komen veel voor bij mensen met overgewicht en obesitas; naar schatting ervaart ongeveer 30% van de mensen die hulp zoeken bij gewichtsverlies regelmatig eetbuien. Toch worden eetbuien vaak niet herkend, zowel door mensen die er zelf last van hebben als door zorgprofessionals. Schaamte, stigma rond overgewicht en een sterke focus op gewicht in plaats van eetgedrag spelen hierbij een belangrijke rol. In deze lezing bespreken we hoe eetbuien ontstaan, hoe ze kunnen worden herkend en welke behandelingen effectief zijn.

   

  Wat leer je?

  • ✔ Eetbuien herkennen bij mensen met overgewicht en obesitas.
  • ✔ Inzicht krijgen in de psychologische en biologische factoren die eetbuien uitlokken en in stand houden.
  • ✔ Kennis opdoen van diagnostiek en evidence-based behandelingen van eetbuien.
• Wanneer welke voedingsinterventie bij obesitas? De sprekers zijn Dr. Karen Freijer, voedingswetenschapper

  In deze sessie wordt uitgelegd hoe je met stepped care voedingszorg vanuit de Zorgmodule Voeding 2026 logisch en haalbaar inricht: generiek waar het kan, op maat en specialistisch waar het moet. Niet alleen ter preventie, maar ook bij obesitasmedicatie vanuit een toenemend risico op een inadequaat voedingspatroon. Met heldere triage, realistische verwachtingen en een duidelijke rol voor de diëtist in samenwerking met huisarts/POH, apotheker, medisch specialist of leefstijlcoach.

   

  Je leert:

  • ✔ Wat stepped care betekent in de praktijk
  • ✔ De rol van de diëtist binnen passende zorg: van preventie tot behandeling bij (chronische) aandoeningen, en samenwerking in de keten.
  • ✔ Wanneer is advies over gezonde voeding voldoende en wanneer is (gespecialiseerde) dieetbehandeling nodig?

• Obesitas bij kinderen en jongeren De sprekers zijn Drs. Ines von Rosenstiel, kinderarts

  De toename van overgewicht en obesitas onder kinderen en jongeren vormt een grote uitdaging voor de gezondheidszorg én het welzijn van gezinnen. Obesitas op jonge leeftijd gaat vaak samen met lichamelijke klachten, zoals een verhoogd risico op type 2-diabetes en hypertensie, maar ook met psychosociale problemen zoals gewichtsstigma, pesten, schaamte, somberheid en een lagere kwaliteit van leven.

  In deze sessie wordt ingegaan op de complexiteit van obesitas bij kinderen en jongeren. Niet alleen leefstijl, voeding en beweging spelen een rol, maar ook slaap, mentale gezondheid, stress, de sociale omgeving en de manier waarop zorg en ondersteuning rondom het gezin zijn georganiseerd. Daarbij is aandacht voor het voorkomen van gewichtsstigma in de spreekkamer en voor het voeren van een respectvol, motiverend gesprek met kinderen, jongeren en ouders.

  Je krijgt een gezinsgerichte én netwerkgerichte blik op wat werkt in de praktijk: hoe herken je vroegtijdig signalen, hoe organiseer je integrale zorg vanuit netwerkgeneeskunde en hoe werk je samen met ouders, school, jeugdgezondheidszorg, huisarts, kinderarts, diëtist, psycholoog en andere betrokken professionals? Ook wordt stilgestaan bij actuele ontwikkelingen, waaronder nieuwe farmacologische behandelingen en de plaats daarvan binnen een bredere, duurzame aanpak.

   

  Je leert:

  • ✔ Wat de belangrijkste oorzaken en gevolgen zijn van obesitas bij kinderen en jongeren, inclusief de rol van slaap, mentale gezondheid en gewichtsstigma
  • ✔ Welke preventieve en behandelstrategieën effectief zijn binnen een integrale, gezinsgerichte en netwerkgerichte aanpak
  • ✔ Hoe je het gesprek over leefstijl, motivatie, gedragsverandering en stigma op een respectvolle en haalbare manier bespreekbaar maakt met gezinnen en jongeren
  • ✔ Welke actuele ontwikkelingen, waaronder nieuwe farmacologische behandelingen, relevant zijn voor de praktijk
• Gedragsverandering & leefstijl voor mensen met een licht verstandelijke beperking De sprekers zijn Evelien Winkels, leefstijlcoach
  Ans Ruyten, leefstijlcoach

  Gezonde voeding en beweging vormen een uitdaging voor mensen met een verstandelijke beperking, dat terwijl juist deze doelgroep een groter risico loopt op leefstijlgerelateerde aandoeningen. Het optimaliseren van gezonde leefstijl kan veel opleveren zoals toename van kwaliteit van leven en eigen regie. Daarom is het toegankelijk en op maat maken van leefstijlondersteuning essentieel. Tijdens deze workshop gaan we in gesprek over wat er nodig is voor (blijvende) gedragsverandering op het gebied van leefstijl. Daarbij is er aandacht voor effectieve gedragsveranderingstechnieken en bespreken van de eigen casuïstiek.

   

  Wat heeft men geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • ✔ Kennis van gedragsverandering(-technieken) leefstijl middels de COM-B methodiek
  • ✔ Kennis en inzicht in drijfveren voor gedragsverandering en behoud van een gezonde leefstijl;
  • ✔ Vaardigheden om met de eigen casuïstiek stappen te zetten om te komen tot leefstijlverbetering.
• Overgewicht, obesitas en werk De sprekers zijn Femke van Leeuwen, bedrijfsarts

  Overgewicht en obesitas komen steeds vaker voor en kunnen gevolgen hebben voor de gezondheid, belastbaarheid en het werkvermogen. Welke invloed heeft obesitas op het functioneren op het werk en welke factoren in de werkomgeving kunnen juist beschermend of belemmerend werken? In deze sessie bespreken we de relatie tussen obesitas en werk en de mogelijkheden voor preventie. Ook staan we stil bij een belangrijke praktische vraag: hoe maak je gewicht op een respectvolle en effectieve manier bespreekbaar?

   

  Na deze sessie:

  • heb je inzicht in de relatie tussen obesitas, gezondheid en werk;
  • herken je factoren in het werk die van invloed kunnen zijn op obesitas en duurzame inzetbaarheid;
  • weet je hoe je gewicht en leefstijl op een passende, niet-stigmatiserende manier bespreekbaar kunt maken.
• Waarom afvallen niet lukt: de rol van eetbuien De sprekers zijn Dr. Alexandra Dingemans, senior onderzoeker

  Eetbuien komen veel voor bij mensen met overgewicht en obesitas; naar schatting ervaart ongeveer 30% van de mensen die hulp zoeken bij gewichtsverlies regelmatig eetbuien. Toch worden eetbuien vaak niet herkend, zowel door mensen die er zelf last van hebben als door zorgprofessionals. Schaamte, stigma rond overgewicht en een sterke focus op gewicht in plaats van eetgedrag spelen hierbij een belangrijke rol. In deze lezing bespreken we hoe eetbuien ontstaan, hoe ze kunnen worden herkend en welke behandelingen effectief zijn.

   

  Wat leer je?

  • ✔ Eetbuien herkennen bij mensen met overgewicht en obesitas.
  • ✔ Inzicht krijgen in de psychologische en biologische factoren die eetbuien uitlokken en in stand houden.
  • ✔ Kennis opdoen van diagnostiek en evidence-based behandelingen van eetbuien.
• Wanneer welke voedingsinterventie bij obesitas? De sprekers zijn Dr. Karen Freijer, voedingswetenschapper

  In deze sessie wordt uitgelegd hoe je met stepped care voedingszorg vanuit de Zorgmodule Voeding 2026 logisch en haalbaar inricht: generiek waar het kan, op maat en specialistisch waar het moet. Niet alleen ter preventie, maar ook bij obesitasmedicatie vanuit een toenemend risico op een inadequaat voedingspatroon. Met heldere triage, realistische verwachtingen en een duidelijke rol voor de diëtist in samenwerking met huisarts/POH, apotheker, medisch specialist of leefstijlcoach.

   

  Je leert:

  • ✔ Wat stepped care betekent in de praktijk
  • ✔ De rol van de diëtist binnen passende zorg: van preventie tot behandeling bij (chronische) aandoeningen, en samenwerking in de keten.
  • ✔ Wanneer is advies over gezonde voeding voldoende en wanneer is (gespecialiseerde) dieetbehandeling nodig?

De vraag naar GLP-1-medicatie zoals Ozempic en Mounjaro is groot. Zorgprofessionals krijgen steeds vaker patiënten in de spreekkamer die “de prik” willen, soms zonder GLI of leefstijlverandering. Cardioloog dr. Leonard Hofstra bespreekt de actuele plek van afslankmedicatie binnen obesitaszorg en cardiovasculaire preventie. Hij gaat in op indicaties, verwachtingen, lange termijn effecten, afbouwen en de vraag hoe medicatie verantwoord gecombineerd kan worden met leefstijl, voeding en beweging.

Je leert:

• ✔ wanneer GLP-1-medicatie zinvol kan zijn en wanneer juist niet;
• ✔ hoe je omgaat met patiënten die medicatie willen zonder leefstijltraject of GLI;
• ✔ wat belangrijke aandachtspunten zijn rond lange termijn gebruik, afbouwen, spierbehoud en cardiovasculaire gezondheid.